Skandal w administracji: Ministerstwo finansów odrzuca cyfrowy podatek – co dalej?
W ostatnim czasie Ministerstwo finansów opublikowało komunikat, w którym odmawia wszelkich zamiarów związanych z wprowadzeniem podatku cyfrowego. Ta decyzja wywołała serię kontrowersji w rządzie, szczególnie w kontekście działań Ministerstwa Cyfryzacji. Co leży u podstaw tego sprzecznego stanowiska i jakie mogą być tego skutki dla polskiej gospodarki?
Propozycja podatku cyfrowego przez Ministerstwo Cyfryzacji
Inicjatywa Krzysztofa Gawkowskiego
Wicepremier i Minister Cyfryzacji, Krzysztof Gawkowski, ogłosił w styczniu 2024 roku plany wprowadzenia nowego modelu podatku cyfrowego. Jego celem jest przekierowanie części zysków globalnych gigantów technologicznych, zwanych big techami, do polskiego budżetu. Gawkowski podkreśla, że taki podatek jest kluczowy dla:
- wzmocnienia suwerenności cyfrowej Polski,
- wsparcia rozwoju lokalnych firm technologicznych,
- wsparcia startupów.
Współpraca z Fundacją Instrat i Polską Siecią Ekonomii
Ministerstwo Cyfryzacji współdziała z Fundacją Instrat oraz Polską Siecią Ekonomii nad stworzeniem koncepcji podatku cyfrowego. Fundacja Instrat dostarcza analizy ekonomiczne, które stanowią fundament proponowanego modelu Digital Services Tax (DST). Polska Sieć Ekonomii wspiera projekt, dostarczając ekspertów oraz opracowując analizy dotyczące potencjalnych przychodów i wpływu podatku na gospodarkę.
Reakcja Ministerstwa Finansów
Deklaracja braku prac nad podatkiem cyfrowym
Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na informacje o planowanym podatku cyfrowym wydało oświadczenie, w którym zapewnia, że nie prowadzi żadnych prac nad tym zagadnieniem. Resort podkreśla, że jedynie minister odpowiedzialny za finanse publiczne kieruje polityką podatkową Polski, co obecnie wyklucza jakiekolwiek działania związane z podatkiem cyfrowym.
Sprzeczność z inicjatywami Ministerstwa Cyfryzacji
Decyzja Ministerstwa Finansów stoi w sprzeczności z działaniami Ministerstwa Cyfryzacji, co generuje napięcia wewnątrz rządu. Krzysztof Gawkowski, w rozmowie z Radiem ZET, zaznaczył, że podobne modele podatkowe funkcjonują już w 35 krajach, w tym we Francji, która w 2020 roku wprowadziła 3% podatek dla korporacji GAFA. Ministerstwo Cyfryzacji utrzymuje, że podatek cyfrowy jest niezbędny dla sprawiedliwości podatkowej i wspierania lokalnych innowacji.
Opozycja gigantów technologicznych
Krytyka ze strony Elona Muska i Marka Zuckerberga
Wiodące firmy technologiczne, takie jak Elon Musk czy Mark Zuckerberg, wyraziły stanowczą krytykę wobec planu wprowadzenia podatku cyfrowego w Polsce. Elon Musk, właściciel serwisu X (dawniej Twitter), w swoim poście na platformie X skrytykował rząd Polski, wskazując na negatywne skutki podatku dla gospodarki. Mark Zuckerberg, CEO Meta, również broni interesów swojej firmy, twierdząc, że podatek ograniczy innowacyjność i rozwój technologiczny.
Świadczenie usług przez GAFA i unikanie podatków
Korporacje takie jak Google, Amazon, Facebook czy Apple (GAFA) oferują szeroki zakres usług w Polsce, jednak często wystawiają faktury z krajów o korzystniejszych podatkach, takich jak Irlandia. Dzięki temu unikają płacenia podatku cyfrowego w Polsce, co wywołuje zarzuty o niesprawiedliwość podatkową i utrudnia lokalnym przedsiębiorstwom konkurowanie na równych warunkach.
Międzynarodowy kontekst i groźby odwetu USA
Stanowisko Donalda Trumpa i nominacja Toma Rose
Tom Rose, nominowany przez Donalda Trumpa ambasador USA w Polsce, wyraził zdecydowany sprzeciw wobec planowanego podatku cyfrowego. W swoim wpisie na serwisie X grozi odwetem ze strony USA, sugerując, że Polska powinna zrezygnować z implementacji podatku, aby uniknąć negatywnych konsekwencji handlowych i politycznych.
Opór Stanów Zjednoczonych w ramach OECD i UE
Stany Zjednoczone, reprezentowane przez Donalda Trumpa oraz innych urzędników, blokują wprowadzenie globalnego podatku cyfrowego na forach OECD i Unii Europejskiej. Taki opór utrudnia osiągnięcie międzynarodowego konsensusu, co wpływa na możliwość wprowadzenia podobnych rozwiązań na poziomie krajowym.
Potencjalny wpływ podatku na budżet Polski
Prognozowane przychody i przeznaczenie środków
Analizy przeprowadzone przez Fundację Instrat wskazują, że wprowadzenie podatku cyfrowego mogłoby dostarczyć do budżetu Polski nawet 2 miliardy złotych rocznie w ciągu pierwszych pięciu lat. Środki te zostałyby przeznaczone na:
- rozwój polskich firm technologicznych,
- wsparcie startupów,
- rozwój deep tech,
- przedsiębiorstw chmurowych,
- tworzenie treści medialnych.
Zwiększenie suwerenności cyfrowej i wsparcie dla innowacji
Podatek cyfrowy ma także na celu wzmocnienie suwerenności cyfrowej Polski poprzez finansowanie krajowych projektów badawczo-rozwojowych oraz inwestycje w nowe technologie. Wicepremier Gawkowski podkreśla, że środki z tego podatku przyczynią się do rozwoju innowacyjności i zwiększenia konkurencyjności polskiej gospodarki w sektorze cyfrowym.
Konsultacje społeczne i perspektywy na przyszłość
Udział biznesu i organizacji pozarządowych
Polska organizuje szeroko zakrojone konsultacje społeczne, w których biorą udział przedstawiciele biznesu oraz organizacji pozarządowych. Celem tych działań jest opracowanie modelu podatku cyfrowego, który będzie sprawiedliwy dla lokalnych firm, a jednocześnie efektywny w opodatkowaniu globalnych korporacji technologicznych.
Plany wprowadzenia dyrektywy DSA na rok 2025
Jednocześnie, Polska planuje implementację dyrektywy DSA (Digital Services Act) na rok 2025. Dyrektywa ma na celu regulację usuwania nielegalnych treści z internetu, co wpisuje się w szerszą strategię cyfryzacji kraju. Wprowadzenie DSA będzie miało istotny wpływ na funkcjonowanie firm technologicznych oraz sposób świadczenia usług cyfrowych w Polsce.
