Czym jest Projekt Polski 2050 zaostrza zakaz reklamy alkoholu?
Projekt zgłoszony przez posłów Polski 2050 ma na celu zaostrzenie obowiązujących przepisów dotyczących reklamy alkoholu poprzez nowelizację ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz przeciwdziałaniu alkoholizmowi, wprowadzając bardziej rygorystyczne regulacje w promocji napojów alkoholowych w Polsce.
Twórcy projektu koncentrują się na rozszerzeniu dotychczasowych ograniczeń prawnych, które obejmują:
- zakaz reklamy alkoholu w dodatkowych miejscach,
- zakaz promocji alkoholu w nowych kanałach komunikacji,
- ograniczenie widoczności przekazów reklamowych ze względu na ochronę młodzieży i osób podatnych na skutki spożywania alkoholu.
W propozycjach zawarte są także wyższe kary finansowe dla przedsiębiorstw łamiących przepisy, które mają:
- stanowić skuteczną barierę dla producentów i dystrybutorów,
- zniechęcać do nielegalnej reklamy alkoholu,
- motywować do przestrzegania nowych zasad.
Projekt wpisuje się w szerszą strategię walki z problemem alkoholizmu w Polsce, której celem jest:
- zmniejszenie dostępności alkoholu,
- ograniczenie atrakcyjności alkoholu dla konsumentów,
- reakcja na wyzwania nowoczesnego marketingu, wykorzystującego luki w obecnych przepisach.
Inicjatywa jest częścią działań ugrupowania Polski 2050, które aktywnie działa także w innych obszarach społecznych, takich jak polityka mieszkaniowa czy transparentność rynku deweloperskiego.
Dlaczego posłowie złożyli projekt nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości?
Posłowie przedstawili projekt zmian w ustawie o wychowaniu w trzeźwości, ponieważ obecne przepisy nie są wystarczająco skuteczne w walce z alkoholizmem w Polsce. Zaostrzenie regulacji jest niezbędne, aby lepiej przeciwdziałać negatywnym skutkom społecznym nadużywania alkoholu.
Decyzja o przygotowaniu projektu opiera się na kilku kluczowych przesłankach:
- narastający problem alkoholizmu generujący poważne koszty dla społeczeństwa i systemu ochrony zdrowia,
- konieczność stanowczych kroków prawnych,
- aktualizacja przepisów, by sprostać wyzwaniom związanym z bezpieczeństwem publicznym,
- potrzeba skuteczniejszego ograniczenia dostępu do alkoholu,
- wprowadzenie lokalnych pilotażowych rozwiązań, takich jak ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu,
- ograniczenie handlu alkoholem na stacjach paliw, co może zmniejszyć liczbę przypadków prowadzenia pojazdów pod wpływem,
- rozszerzenie uprawnień samorządów do aktywnego kształtowania działań antyalkoholowych.
Walczący z alkoholizmem projekt opiera się na szeroko zakrojonym, systemowym podejściu – nie wystarczy jedynie ograniczyć reklam. Proponowane zmiany obejmują:
- zmniejszenie promocji alkoholu,
- ograniczenie dostępności trunków.
Propozycje odpowiadają na alarmujące dane statystyczne, które pokazują, że spożycie alkoholu w Polsce przekłada się na wiele problemów:
- wzrost przemocy domowej,
- częstsze wypadki na drogach,
- rosnące obciążenie służby zdrowia.
Posłowie są przekonani, że zaostrzenie przepisów to ważny krok w ochronie zdrowia publicznego i popularyzacji trzeźwego stylu życia.
Projektowana ustawa znacząco zaostrza przepisy dotyczące promowania alkoholu, obejmując szerszy zakres działań związanych z reklamą i sprzedażą napojów wysokoprocentowych. Nowe regulacje obejmą także te formy promocji, które do tej pory nie były precyzyjnie uregulowane w prawie.
Kluczowe zmiany w ustawie to:
- całkowity zakaz promocji cenowej alkoholu, co oznacza koniec ofert typu „happy hours”, akcji „dwa w cenie jednego”, zniżek przy zakupie większej ilości butelek oraz okresowych obniżek cenowych,
- zaostrzenie zasad dotyczących programów lojalnościowych – nie będzie można przyznawać punktów za zakup alkoholu, organizować nagród dla regularnych klientów ani tworzyć klubów konsumenckich powiązanych z markami alkoholowymi,
- wprowadzenie ograniczeń w prezentacji opakowań alkoholu, m.in. zakaz grafik nawiązujących do postaci z bajek czy kreskówek oraz wykorzystania jaskrawych barw przyciągających młodszych odbiorców,
- zakaz wykorzystywania w reklamach wizerunków celebrytów oraz sugestii sukcesu, prestiżu czy wysokiego statusu społecznego,
- zabronienie używania motywów narodowej tradycji lub kultury jako elementów zachęcających do spożycia alkoholu,
- ograniczenie widoczności alkoholu w sklepach, aby zmniejszyć jego atrakcyjność i zauważalność szczególnie dla młodych konsumentów.
Wprowadzenie tych regulacji ma na celu stworzenie spójnego systemu, który ograniczy zakupy impulsywne oraz skuteczniej ochroni dzieci i młodzież przed wpływem reklamy alkoholu.
Gdzie nowelizacja rozszerza zakaz reklamy i promocji alkoholu?
Nowelizacja ustawy zdecydowanie poszerza zakres zakazu reklamy i promocji alkoholu, obejmując działania dotąd słabo kontrolowane. Obostrzenia dotyczą zarówno miejsc fizycznych, jak i różnorodnych form marketingu.
Nowe przepisy wprowadzają istotne zmiany w kilku obszarach:
- w sklepach detalicznych wprowadzono rygorystyczne wytyczne dotyczące wystawiania alkoholu,
- w sieci i mediach społecznościowych zakaz reklam obejmuje portale internetowe, fora, posty sponsorowane oraz publikacje influencerów,
- zaostrzono zasady dotyczące wydarzeń masowych — firmy alkoholowe nie mogą sponsorować koncertów, festiwali ani innych dużych imprez,
- programy lojalnościowe objęto pełnym zakazem uwzględniania alkoholu jako nagrody lub bonusu,
- na liście miejsc objętych zakazem znalazły się nowe przestrzenie publiczne, wcześniej nieuregulowane,
- zmieniono zasady dotyczące opakowań — zakaz umieszczania na butelkach lub pudełkach elementów graficznych nawiązujących do dzieci, kolorowych postaci z bajek i motywów przyciągających młodszych odbiorców,
- w lokalach gastronomicznych wyeliminowano wszystkie akcje promocyjne związane z alkoholem, takie jak „happy hours” i promocje „dwa w cenie jednego”,
- na stacjach paliw oraz w ich najbliższym sąsiedztwie wprowadzono dodatkowe ograniczenia dotyczące reklamy i sprzedaży alkoholu.
Wszystkie te zmiany mają na celu ochronę najmłodszych przed wpływem reklam alkoholu, eliminując przekazy marketingowe skierowane do osób niepełnoletnich. Nowelizacja skutecznie uszczelnia prawo i zamyka drogę do obchodzenia wcześniejszych regulacji przez producentów.
Jak projekt ustawy wpływa na promocje cenowe i marketing alkoholu?
Projekt ustawy wprowadza znaczące zmiany w promowaniu i reklamowaniu alkoholu, zakazując dotychczasowych metod obniżania cen mających na celu zwiększenie sprzedaży.
Zakaz obejmuje różnorodne działania marketingowe:
- usunięcie popularnych „happy hours”,
- wyeliminowanie promocji typu „dwa w cenie jednego” i sezonowych zniżek,
- brak rabatów przy dużych zakupach,
- zaprzestanie specjalnych cen obowiązujących w określonych godzinach lub dniach tygodnia,
- zakończenie akcji promocyjnych oferujących inne produkty w korzystnych pakietach wraz z alkoholem.
Nowe przepisy ingerują również w programy lojalnościowe:
- klienci nie otrzymają punktów za zakup alkoholu,
- alkohol nie będzie mógł być nagrodą w programach lojalnościowych,
- zakończenie działalności klubów konsumenckich powiązanych z markami alkoholu,
- firmy tracą możliwość organizowania programów dla wiernych klientów,
- zakaz gromadzenia informacji o preferencjach osób kupujących alkohol.
Ograniczenia dotyczą także narzędzi promocyjnych producentów:
- zakaz tworzenia aplikacji mobilnych reklamujących marki alkoholu,
- zawieszenie konkursów i loterii związanych z alkoholem,
- zaprzestanie sponsorowania wydarzeń sportowych i kulturalnych,
- wstrzymanie dystrybucji gadżetów oraz materiałów reklamowych z logotypem alkoholu,
- zakaz wprowadzania kolekcjonerskich wersji opakowań.
Analizy wskazują, że regulacje mogą obniżyć impulsywne zakupy alkoholu o 15-20% w pierwszym roku obowiązywania ustawy. Ograniczenie narzędzi promocyjnych ma zmniejszyć dostępność i atrakcyjność napojów alkoholowych.
Specjaliści podkreślają, że firmy będą zmuszone do zmiany strategii marketingowej, koncentrując się teraz na budowaniu wizerunku zamiast na promocjach cenowych.
Nowelizacja ustawy znacząco zaostrza kary dla przedsiębiorstw naruszających przepisy związane z reklamą oraz promocją alkoholu. Wprowadzone rozwiązania mają na celu nie tylko egzekwowanie przestrzegania prawa, ale też odstraszanie od popełniania wykroczeń.
Wśród najważniejszych zmian znalazły się:
- wyraźnie podniesione grzywny — obecnie maksymalna kara za jeden przypadek naruszenia może wynieść aż 2 miliony złotych, podczas gdy wcześniej było to 500 tysięcy złotych,
- dotkliwe konsekwencje za powtarzające się przewinienia — gdy przedsiębiorstwo dopuści się recydywy, musi liczyć się z karami nawet trzykrotnie wyższymi względem podstawowej stawki,
- poszerzenie katalogu podmiotów odpowiedzialnych za łamanie przepisów — finansową odpowiedzialność ponosić będą nie tylko producenci napojów alkoholowych, lecz także agencje marketingowe, osoby promujące produkty w internecie, media oraz sklepy detaliczne,
- natychmiastowa wykonalność decyzji o ukaraniu — sankcje będą wprowadzane od razu, bez możliwości zawieszenia na czas rozpatrywania odwołań,
- utworzenie publicznie dostępnego rejestru naruszeń zawierającego dane o wykrytych przypadkach oraz wymierzonych karach.
Dodatkowo pojawiły się nowe kary administracyjne:
- czasowe zawieszenie uprawnień do sprzedaży alkoholu na okres od trzech miesięcy do roku,
- automatyczne cofnięcie zezwolenia przy kolejnym naruszeniu w ciągu dwóch lat,
- trzyletni zakaz ubiegania się o kolejne pozwolenia po wcześniejszym cofnięciu.
Publikacja rejestru naruszeń w internecie może poważnie nadszarpnąć reputację przedsiębiorstw.
Środki uzyskane z kar finansowych zasilą specjalny fundusz celowy, przeznaczony na:
- realizację programów zapobiegających uzależnieniom,
- leczenie osób z problemami alkoholowymi,
- prowadzenie działań edukacyjnych dotyczących skutków spożywania alkoholu.
Specjaliści podkreślają, że tak skonstruowany system kar skutecznie zniechęca firmy do łamania przepisów, wywołując realne konsekwencje ekonomiczne. Egzekwowanie nowych reguł ułatwią specjalnie powołane zespoły kontrolne, które będą nadzorować przestrzeganie prawa zarówno offline, jak i w internecie.
