Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy – czym jest, ryzyko inwestycyjne

Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy wykorzystuje różne instrumenty finansowe do zapewnienia zysku i bezpieczeństwa osobie ubezpieczonej oraz uposażonym. Specyficzna forma inwestycji ma swoje wady i zalety. Przeczytaj o najważniejszych z nich, zanim podejmiesz decyzję o podpisaniu umowy z towarzystwem ubezpieczeniowym lub bankiem.

Czym jest Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy (UFK)?

Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy to specyficzny instrument finansowy, który łączy w sobie cechy ubezpieczenia na życie i dożycie oraz działań mających na celu pomnożenie pieniędzy w ramach funduszu inwestycyjnego. Wpłacana składka – miesięczna albo roczna – dzieli się między zabezpieczenie części ubezpieczeniowej i stworzenie części inwestycyjnej, w której środki pieniężne zamieniane są w jednostki UFK.

W związku z tym wartość inwestycji może zarówno rosnąć, jak i spadać w zależności od decyzji inwestycyjnych, zarówno inwestora wybierającego strategię w ramach swojego portfela, jak i instytucji zajmującej się prowadzeniem konta i oferującej różne jednostki UFK.

W Polsce produkty związane z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym największą popularność świętowały w latach 2006-2015. Według danych UOKiK w tym okresie w Polsce zawarto aż 5 milionów umów na tzw. polisolokaty, które były przedstawiane jako doskonały instrument inwestycyjny, który miał zagwarantować wysokie zyski. Po latach wielu inwestorów wyparło już z pamięci, że stracili swoje pieniądze, a obecnie otwiera się szansa na odzyskanie sporych kwot.

Początkowe założenia UFK i polisolokat

Pierwsze produkty związane z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym pojawiły się na rynku na początku XXI wieku, jako "ochrona" przed koniecznością płacenia podatku od zysków kapitałowych.

Specyficzna konstrukcja produktu (ubezpieczenie + inwestycja) w pierwszych latach istotnie pozwalała uniknąć utraty 19% zarobionych środków, natomiast z biegiem czasu prawodawcy zadbali o zniwelowanie luki prawnej i jeden z podstawowych atutów produktów stracił rację bytu.

Na początku XXI wieku polisolokaty miały przynosić ponadprzeciętne zyski w porównaniu do innych dostępnych produktów, ale w większości przypadków przysporzyły tylko kłopoty posiadaczom, którzy po decyzji o inwestycji tracili kontakt z agentem oferującym usługę i nie wiedzieli, jak postępować ze swoim rachunkiem. Efektem tego były błędne decyzje inwestycyjne w jednostki UFK, które przełożyły się na straty i chęć zamknięcia produktu.

Wówczas na miliony inwestorów czekała niemiła niespodzianka w postaci wysokości opłaty likwidacyjnej, która sięgała 99-100% wpłaconych składek ubezpieczeniowych! Inwestor stał przed trudnym wyborem – poświęcenia dotychczasowych wpłat kosztem... braku płacenia kolejnych składek, które dalej nie gwarantowały określonego wyniku inwestycyjnego.

Na przestrzeni lat produkt znacząco ewoluował i obecnie nie posiada szkodliwych zapisów, choć decyzja o jego wyborze powinna być poprzedzona gruntowną analizą.

Jak działają ubezpieczenia na życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym?

Umowa ubezpieczenia na życie z UFK najczęściej przewiduje wypłatę zgromadzonych środków w dwóch przypadkach:

• po zakończeniu umowy,
• w przypadku śmierci ubezpieczonego (wypłata osobie uposażonej).

W zależności od towarzystwa ubezpieczeniowego lub instytucji finansowej istnieje dodatkowa możliwość ubezpieczenia się również na inne okoliczności takie jak poważna choroba czy trwała niezdolność do pracy.

Zysk z umowy ubezpieczenia jest ściśle uzależniony od powodzenia inwestycji i wyboru strategii, którą każdy inwestor może określić indywidualnie. Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie.

W umowach ubezpieczenia z UFK warto rozgraniczać następujące pojęcia:

• suma wpłaconych składek – wszystkie środki wpłacone w ramach umowy,
• składka przeznaczona do alokacji – część wpłaconych składek, za które zakupiono jednostki funduszów UFK w ramach umowy,
• wartość rachunku udziałów – wartość zakupionych jednostek UFK w ramach umowy ubezpieczenia (zależna od notowań danego funduszu).

Warto zastanowić się, czy warto ryzykować i zapoznać się z kosztami całego przedsięwzięcia jeszcze przed podpisaniem umowy.

Ubezpieczenie z UFK – opłaty i ryzyko inwestycyjne

Przed rozpoczęciem inwestowania w produkty związane z UFK koniecznie zapoznaj się z informacjami o opłatach i ryzyku inwestycyjnym. Zapłata miesięcznej albo rocznej składki nie oznacza wcale, że cała kwota trafi na konto i zasili sumę ubezpieczenia.

W zależności od towarzystwa ubezpieczeniowego lub banku kluczowa będzie struktura umowy, która określi opłaty za usługę. Tych może być znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać.

Opłaty, które mogą wystąpić w związku z umową ubezpieczenia z UFK:

• opłata wstępna,
• opłaty administracyjne, 
• opłata za zarządzanie funduszami,
• opłaty za częściowy wykup,
• opłata za wykup całkowity,
• opłaty za konwersję i alokację,
• opłaty za ryzyko i ochronę ubezpieczeniową.

Opłaty to nie wszystko. Należy pamiętać też o podatku od zysków kapitałowych, szczególnie w obliczu zmian w ustawie o podatku dochodowym z 2024 roku.

Zmiany w prawodawstwie w 2024 roku, które dotyczą posiadaczy produktów z UFK

1 stycznia 2024 roku w życie weszła nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która musi zainteresować posiadaczy produktów związanych z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym.

Do tej pory na konto inwestora trafiała kwota pomniejszona już o podatek od zysków kapitałowych, które towarzystwo ubezpieczeniowe lub instytucja finansowa odprowadzały do Urzędu Skarbowego.

Od 2024 roku wpłata nie będzie pomniejszona, a obowiązek rozliczenia podatku będzie spoczywał na posiadaczu ubezpieczenia. Instytucja przygotuje PIT-8C, który musisz dołączyć do swojej deklaracji podatkowej.

Produkty i oferty związane z UFK

Na rynku nie brakuje ofert ubezpieczeń z UFK, w których może wybierać potencjalny inwestor. Do najpopularniejszych z nich zaliczają się:

• Allianz – Twój Plan, Ubezpieczenia Inwestycyjne Bonus Vip,
• Nationale-Nederlanden – Inwestycje Portfelowe,
• Pru – PRU Inwestycja,
• PZU - Multi Kapitał II, Świat Inwestycji Premium II,
• Vienna Life - Flexi Plus, KAPITALna INWESTYCJA+, Nest Invest 2.0, Plan na Plus, Premium One.

Co przemawia "za", a co "przeciw" inwestycji w Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe? Oto kilka argumentów, które mogą podjąć Ci decyzję.

Wady i zalety produktów inwestycyjnych z UFK

Umowa ubezpieczenia z UFK musi być prześwietlona na wszystkie możliwe sposoby, aby ograniczyć możliwość narażenia się na zapłatę wysokich opłat za prowadzenia rachunku.

Wady produktów inwestycyjnych z UFK:

• Brak gwarancji zysku – większość umów ubezpieczenia z UFK, zysk nie jest gwarantowany. Nie występuje gwarantowana stopa zwrotu, a produkt opiera się na działaniach na rynku kapitałowym.
• Opłaty i podatki – w ogólnych warunkach ubezpieczenia (OWU) znajdziesz informacje na temat opłat, które znacznie się różnią względem towarzystw. Te mogą spowodować, że produkt będzie nieopłacalny względem innych dostępnych na rynku produktów.
• Podatność na działania rynku – zysk z UFK jest ściśle powiązany z zachowaniem rynku i strategią inwestowania – niespodziewane zachowania mogą zaprzepaścić możliwość zarobku.

Po stronie atutów na pewno można zapisać zabezpieczenie w przypadku śmierci ubezpieczonego czy możliwość dywersyfikacji inwestycji. Można połączyć strategie, aby część kapitału inwestować ostrożnie, a część z chęcią dużego zysku.

Zalety produktów inwestycyjnych z UFK:

• Elastyczne zarządzanie – produkt daje możliwość inwestowania środków zgodnie z obraną strategią.
• Zabezpieczenie w przypadku niespodziewanej śmierci osoby ubezpieczonej – tego typu inwestycje są traktowane jako przygotowanie się na losowe sytuacje, w których zgromadzone środki zabezpieczą przyszłość np. dzieci czy wnuków.
• Optymalizacja – kwota, którą ubezpieczony zgromadzi na swoim koncie, nie podlega zajęciu przez komornika; wypłacone środki osobom uposażonym nie będą podlegać opodatkowaniu jako darowizna lub spadek.

Czy ubezpieczenia z inwestycją w UFK zawierają szkodliwe zapisy?

Obecnie dostępne na rynku produkty ubezpieczenia z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym nie posiadają szkodliwych zapisów, jednak pierwsze polisolokaty były produktem, który przyniósł inwestorom (klientom) spore straty, ale po wielu latach, w końcu mogą odzyskać środki właśnie przez zapisy rażąco godzące w interes konsumentów.

W zakończonych sprawach sądowych przeważają wyroki, w których sędziowie stają po stronie inwestorów. Przy poparciu prezesa UOKiK i powołując się na rozporządzenia TSUE, wysokość opłat likwidacyjnych została uznana za szkodliwy zapis w umowie, co otwiera poszkodowanym furtkę do starania się o zwrot niesłusznie pobranych pieniędzy.

Nie wiesz, czy należysz do grupy pokrzywdzonych? Istnieje bezpłatna możliwość weryfikacji.

Jak odzyskać pieniądze z nieudanej inwestycji w ubezpieczenie z UFK?

Odzyskanie pieniędzy z nieudanych inwestycji w polisolokaty jest możliwe. Szczególnie jeśli jej posiadacz zamknął się i stracił przeważającą większość zgromadzonych oszczędności przez zastosowanie opłat likwidacyjnych.

Pomożemy Ci sprawdzić, czy i jaka kwota powinna wrócić na Twoje konto. Wystarczy, że wypełnisz krótki formularz na naszej stronie, a następnie prześlesz zdjęcia swojej umowy, abyśmy sprawdzili, czy są w niej szkodliwe zapisy.

Analiza jest bezpłatna, a Ty masz szansę nie tylko skorzystać z wiedzy specjalistów, ale również poznać najlepszą ścieżkę na odzyskanie pieniędzy. Zgłoś się do Helpfind, a pomożemy to załatwić. Niczego nie ryzykujesz, a możesz tylko zyskać.